Khi nào bạn được đi làm, cách tìm việc an toàn, hợp đồng cần có gì và phải làm gì khi có vấn đề.
Tôi có được đi làm không?
Điều này phụ thuộc vào loại cư trú của bạn:
- Cư trú tạm thời mục đích lao động – bạn được làm cho một chủ lao động cụ thể, ở một vị trí cụ thể. Chủ lao động thường cần giấy xác nhận của ÚPSVaR (Cục Lao động) rằng vị trí đó được phép tuyển người nước ngoài.
- Thẻ xanh EU – công việc trình độ cao, sau một thời gian việc đổi chủ lao động dễ hơn.
- Cư trú vĩnh viễn hoặc dài hạn – được đi làm mà không cần giấy phép.
- Đoàn tụ gia đình – quyền đi làm tùy vào điều kiện cụ thể.
- Du học – được làm thêm trong giới hạn nhất định.
- Kinh doanh – cư trú kinh doanh không có nghĩa là bạn được làm nhân viên cho công ty khác.
Cách tìm việc
- ÚPSVaR (Cục Lao động) và cổng việc làm nhà nước istp.sk.
- Trang tuyển dụng – ví dụ profesia.sk, kariera.sk.
- Công ty môi giới nhân sự – chỉ chọn nơi có giấy phép. Họ không được thu phí của bạn.
- Cộng đồng – lời giới thiệu của người quen rất quý, nhưng vẫn luôn đòi hợp đồng bằng văn bản.
Kiểm tra chủ lao động: tìm công ty trong sổ đăng ký thương mại (orsr.sk) hoặc sổ đăng ký kinh doanh (zrsr.sk). Xem công ty có thật không, ai điều hành và hoạt động từ khi nào.
Hợp đồng lao động
Hợp đồng phải bằng văn bản và bạn được giữ một bản đã ký. Nếu không hiểu, hãy xin bản dịch trước khi ký.
- Lương – không được thấp hơn lương tối thiểu.
- Giờ làm việc – thông thường tối đa 40 giờ mỗi tuần.
- Nghỉ phép – ít nhất 4 tuần mỗi năm, 5 tuần nếu từ 33 tuổi hoặc đang nuôi con.
- Thời gian thử việc – tối đa 3 tháng (quản lý 6 tháng). Trong thời gian này hai bên đều có thể chấm dứt mà không cần lý do.
- Thời hạn báo trước khi nghỉ việc – ít nhất 1 tháng, làm lâu năm thì dài hơn.
- Làm thêm giờ – bạn được trả thêm phụ cấp hoặc được nghỉ bù.
- Nghỉ ốm (PN) – 10 ngày ốm đầu tiên do chủ lao động trả, sau đó do Bảo hiểm xã hội trả.
Phiếu lương: tôi nhận về tài khoản bao nhiêu?
Trong hợp đồng ghi lương gộp (hrubá mzda). Về tài khoản bạn nhận lương thực lĩnh (čistá mzda) – sau khi trừ bảo hiểm và thuế.
Quyền của người lao động
- Không được trả lương – lương phải trả chậm nhất vào cuối tháng sau. Xem Chủ lao động không trả lương.
- Làm thêm giờ – hãy tự ghi lại giờ làm (ngày, từ mấy giờ đến mấy giờ).
- Tai nạn lao động – báo ngay cho cấp trên, đi khám bác sĩ và yêu cầu lập biên bản tai nạn.
- Phân biệt đối xử – cùng công việc thì cùng mức lương, không phân biệt quốc tịch.
- Giữ giấy tờ – chủ lao động không được giữ hộ chiếu hay thẻ cư trú của bạn.
- Chấm dứt hợp đồng – chỉ bằng văn bản: thỏa thuận, báo trước hoặc trong thời gian thử việc.
Khi mất việc
Nếu bạn có cư trú mục đích lao động, mất việc có thể ảnh hưởng đến cư trú. Thời hạn rất ngắn – hãy hành động ngay.
- Cư trú – hỏi cảnh sát ngoại kiều hoặc MIC IOM xem bạn có bao lâu để tìm việc mới và phải khai báo gì.
- ÚPSVaR – việc bạn có được đăng ký là người tìm việc hay không phụ thuộc vào loại cư trú.
- Bảo hiểm y tế – khi nghỉ việc, bảo hiểm không tự giải quyết. Hãy liên hệ công ty bảo hiểm của bạn.
- Việc làm mới – chủ lao động mới có thể cần xác nhận hoặc giấy phép mới.
Làm việc ở nước EU khác
Cư trú tại Slovakia không có nghĩa là bạn được làm việc ở Đức, Séc hay nước EU khác. Bạn được đến đó tối đa 90 ngày trong 180 ngày, nhưng muốn làm việc thì cần giấy phép theo luật của nước đó. Người có thẻ xanh EU hoặc quy chế thường trú EU có một số ngoại lệ, nhưng vẫn phải đáp ứng điều kiện của nước đến.
Câu hỏi thường gặp
Chủ lao động không chịu ký hợp đồng với tôi. Tôi làm gì được?
Làm việc không có hợp đồng là bất hợp pháp và đe dọa cư trú của bạn. Hãy yêu cầu hợp đồng bằng văn bản; nếu không được, hãy liên hệ thanh tra lao động hoặc MIC IOM.
Tôi có được làm thêm việc thứ hai không?
Tùy loại cư trú. Với cư trú lao động, bạn chỉ được làm ở nơi giấy phép cho phép. Hãy kiểm tra trước khi bắt đầu.
Nguồn tham khảo
ÚPSVaR – zamestnávanie cudzincov